Zawór bezpieczeństwa w bojlerze kapie – czy to norma?
Kilka kropel wody pod bojlerem nie musi oznaczać usterki. Jeśli zawór bezpieczeństwa w bojlerze kapie głównie podczas podgrzewania wody, a później przestaje, może to być normalny efekt wzrostu ciśnienia w zbiorniku. Problem zaczyna się wtedy, gdy woda wypływa bez przerwy, również podczas postoju urządzenia, albo kapanie zmienia się w ciągły strumień. W takiej sytuacji trzeba ustalić przyczynę, zanim zdecydujemy się na wymianę zaworu.
Dlaczego zawór bezpieczeństwa w bojlerze kapie podczas grzania?
Woda zwiększa swoją objętość wraz ze wzrostem temperatury. Gdy bojler rozpoczyna podgrzewanie, zawartość zbiornika stopniowo się rozszerza. Jeżeli instalacja nie ma możliwości przejęcia dodatkowej objętości, ciśnienie rośnie.
Zawór bezpieczeństwa chroni zbiornik przed nadmiernym ciśnieniem. Po osiągnięciu określonej wartości otwiera się i wypuszcza część wody. Dzięki temu ciśnienie spada, a zawór może ponownie się zamknąć.
Dlatego niewielkie kapanie podczas nagrzewania jest zjawiskiem przewidzianym przez producentów wielu podgrzewaczy pojemnościowych. W instrukcjach urządzeń Ariston opisano je jako normalny efekt ogrzewania wody.
Nie oznacza to jednak, że każdy bojler musi regularnie gubić wodę. W instalacji wyposażonej w odpowiednio dobrane naczynie przeponowe przyrost objętości wody może zostać przejęty bez otwierania zaworu bezpieczeństwa.
Znaczenie ma również sposób podłączenia zbiornika. Zawór zwrotny zapobiega cofaniu się wody do instalacji zasilającej. W rezultacie rozszerzająca się woda pozostaje w zamkniętej części układu, co sprzyja wzrostowi ciśnienia.
Kiedy kapanie zaworu jest normalne, a kiedy oznacza problem?
Najwięcej informacji daje moment pojawienia się wycieku. Sam fakt, że pod zaworem zbiera się woda, nie wystarcza do rozpoznania usterki.
| Objaw | Co może oznaczać? | Co zrobić? |
|---|---|---|
| Kilka kropel lub niewielki wyciek podczas podgrzewania | Rozszerzalność cieplna wody | Obserwować i sprawdzić sposób kompensacji wzrostu ciśnienia |
| Zawór kapie intensywnie przy każdym nagrzewaniu | Brak naczynia przeponowego, jego niesprawność lub nadmierny wzrost ciśnienia | Sprawdzić ciśnienie i naczynie c.w.u. |
| Woda kapie stale, także bez podgrzewania | Za wysokie ciśnienie zasilania, zanieczyszczenie lub uszkodzenie zaworu | Zmierzyć ciśnienie i skontrolować zawór |
| Kapanie zaczęło się po montażu reduktora ciśnienia | Zmieniły się warunki pracy instalacji, która może nie przejmować rozszerzającej się wody | Sprawdzić potrzebę zastosowania naczynia przeponowego |
| Woda wypływa spod gwintu lub nakrętki | Nieszczelność połączenia hydraulicznego | Zlecić kontrolę uszczelnienia |
| Z zaworu płynie nieprzerwany, wyraźny strumień | Poważny problem z ciśnieniem lub działaniem zabezpieczenia | Wyłączyć podgrzewanie i pilnie wezwać hydraulika |
Istotne jest również miejsce wycieku. Jeśli woda wypływa z otworu spustowego, zawór może otwierać się pod wpływem ciśnienia albo nie domykać się prawidłowo. Natomiast wilgoć pojawiająca się na gwintowanym połączeniu wskazuje na inny problem.
Z kolei woda spływająca po obudowie bojlera może pochodzić z połączeń zbiornika lub jego nieszczelności. Nie należy więc automatycznie obwiniać zaworu bezpieczeństwa.
Dlaczego zawór bezpieczeństwa cieknie cały czas?
Jeżeli zawór kapie nawet wtedy, gdy bojler nie podgrzewa wody, trzeba sprawdzić kilka możliwych przyczyn. Najczęściej dotyczą one ciśnienia zasilania, stanu zaworu oraz sposobu zabezpieczenia instalacji.
Za wysokie ciśnienie wody z sieci
Ciśnienie dopływającej wody może być na tyle wysokie, że zawór bezpieczeństwa zaczyna się otwierać również poza cyklem grzania. Dotyczy to szczególnie instalacji, w których brakuje odpowiednio dobranego reduktora ciśnienia.
Dodatkowo ciśnienie w sieci może zmieniać się w ciągu doby. Dlatego pojedynczy pomiar nie zawsze ujawnia problem, zwłaszcza jeśli wyciek pojawia się tylko w określonych godzinach.
Reduktor ciśnienia może pomóc, gdy przyczyną jest nadmierne ciśnienie zasilania. Nie rozwiąże jednak problemu rozszerzalności cieplnej wody w zamkniętym układzie.
Brak lub niesprawność naczynia przeponowego
Naczynie przeponowe do ciepłej wody użytkowej przejmuje część wzrostu objętości wody podczas podgrzewania. Dzięki temu ogranicza skoki ciśnienia i niepotrzebne otwieranie zaworu bezpieczeństwa.
Jeżeli instalacja ma zawór zwrotny, a naczynia nie przewidziano, bojler może regularnie odprowadzać wodę podczas nagrzewania. Podobny objaw wystąpi, gdy istniejące naczynie utraci właściwe ciśnienie wstępne lub uszkodzi się jego membrana.
W instrukcji zbiornika Galmet SG(S) Fusion producent wymaga zastosowania naczynia przeponowego przy zaworze zwrotnym lub reduktorze działającym jak zawór zwrotny. Dla tego rozwiązania wskazuje pojemność naczynia wynoszącą co najmniej 5% pojemności bojlera.
Nie jest to jednak uniwersalna wartość dla wszystkich urządzeń. Dobór naczynia zależy od parametrów konkretnej instalacji i wymagań producenta. Trzeba uwzględnić między innymi pojemność zbiornika, ciśnienie zasilania, temperaturę oraz ciśnienie otwarcia zaworu.
Osad i kamień blokują zamknięcie zaworu
Z biegiem czasu w zaworze mogą gromadzić się drobne zanieczyszczenia oraz osady mineralne. Jeśli trafią między grzybek a gniazdo zaworu, mechanizm nie zawsze zamknie się szczelnie.
Wtedy woda może wypływać mimo prawidłowego ciśnienia.
Zdarza się również, że zawór zaczyna przeciekać po ręcznym uruchomieniu. Powodem może być przemieszczony osad, który uniemożliwia ponowne uszczelnienie mechanizmu.
Niektóre instrukcje producentów przewidują kilkukrotne przepłukanie zaworu za pomocą specjalnego pokrętła lub dźwigni. Taką czynność wolno jednak wykonywać wyłącznie zgodnie z instrukcją danego urządzenia, pamiętając o możliwości wypływu gorącej wody.
Zużyty lub uszkodzony mechanizm
Zawór bezpieczeństwa nie jest elementem bezobsługowym o nieograniczonej trwałości. Sprężyna, uszczelnienie i pozostałe części mechanizmu mogą stopniowo tracić sprawność.
Jeżeli ciśnienie w instalacji jest prawidłowe, a zawór nadal przecieka, należy rozważyć jego uszkodzenie. Jednak przed wymianą dobrze wykluczyć pozostałe przyczyny, ponieważ nowy zawór może zacząć kapać dokładnie tak samo.
Jak sprawdzić, dlaczego bojler kapie z zaworu?
Diagnostykę najlepiej rozpocząć od obserwacji, bez rozkręcania instalacji. Dzięki temu można ograniczyć ryzyko niepotrzebnej wymiany sprawnych elementów.
- Ustal, kiedy pojawia się woda. Obserwuj zawór podczas nagrzewania i po zakończeniu cyklu. Sprawdź również, czy kapie po dłuższym okresie bez poboru ciepłej wody. Nie dotykaj gorących elementów instalacji.
- Zlokalizuj dokładne miejsce wycieku. Sprawdź wzrokowo, czy woda wydostaje się z wylotu zaworu, spod połączenia gwintowanego czy z okolic zbiornika. Nie odkręcaj elementów instalacji znajdującej się pod ciśnieniem.
- Sprawdź ciśnienie zimnej wody. Pomiar wykonuje się manometrem przystosowanym do instalacji wodociągowej. Warto porównać ciśnienie w spoczynku i podczas nagrzewania bojlera. Jeśli nie ma odpowiedniego punktu pomiarowego, jego przygotowanie powierz hydraulikowi.
- Ustal, czy instalacja ma naczynie przeponowe c.w.u. Sprawdź, czy zamontowano je we właściwym miejscu. Jego obecność nie gwarantuje jeszcze poprawnego działania, ponieważ znaczenie mają także dobór i ciśnienie wstępne.
- Porównaj wyniki z dokumentacją bojlera. Sprawdź maksymalne ciśnienie robocze zbiornika, wymagane zabezpieczenia i parametry zaworu bezpieczeństwa. Jeśli pomiary wskazują na nieprawidłowości, zleć kontrolę instalacji.
Szczególnie przydatne jest porównanie ciśnienia przed rozpoczęciem grzania z wartością osiąganą podczas podgrzewania.
Jeżeli ciśnienie pozostaje prawidłowe w spoczynku, ale mocno wzrasta przy nagrzewaniu, podejrzenie pada przede wszystkim na sposób kompensacji rozszerzalności wody. Natomiast wysokie ciśnienie już przed rozpoczęciem grzania może wskazywać na problem po stronie zasilania.
Czy wymiana zaworu bezpieczeństwa rozwiąże problem?
Nie zawsze. Wymiana ma sens, gdy zawór jest uszkodzony, nie zamyka się prawidłowo albo nie przechodzi kontroli działania przewidzianej przez producenta.
Jeżeli jednak przyczyną kapania jest brak naczynia przeponowego lub nadmierne ciśnienie wodociągowe, nowy element będzie pracował w tych samych warunkach. W rezultacie wyciek może powrócić niemal od razu.
Przy wyborze zamiennika trzeba sprawdzić ciśnienie otwarcia, rodzaj przyłącza oraz zgodność z konkretnym podgrzewaczem. Spotyka się zawory o różnych parametrach, między innymi 6, 7, 8 czy 10 barów, ale żadnej z tych wartości nie można przyjąć jako właściwej dla każdego bojlera.
Nie wolno montować zaworu o wyższym ciśnieniu otwarcia tylko po to, żeby przestał kapać. Takie działanie może pozbawić zbiornik właściwej ochrony przed nadmiernym ciśnieniem.
Wymianę zaworu oraz dobór dodatkowych zabezpieczeń najlepiej powierzyć wykwalifikowanemu instalatorowi. Po zakończeniu prac trzeba sprawdzić szczelność i poprawność działania zabezpieczenia.
Czego nie robić, gdy zawór przy bojlerze przecieka?
Najbardziej niebezpiecznym rozwiązaniem jest próba zatrzymania wycieku przez zatkanie otworu spustowego. Niektórzy próbują również mocno zacisnąć przewód odprowadzający wodę albo zamontować na nim dodatkowy zawór.
Takie działania mogą zablokować odprowadzanie nadmiernego ciśnienia. Wylot zaworu bezpieczeństwa musi pozostać drożny. Nie wolno też montować zaworu odcinającego pomiędzy zabezpieczeniem a zbiornikiem.
Odprowadzenie wody do kanalizacji powinno umożliwiać jej swobodny odpływ i kontrolę, czy zawór zadziałał. Sposób wykonania odpływu musi odpowiadać instrukcji producenta, a przewód nie może być zagięty ani narażony na zamarzanie.
Nie należy również obniżać temperatury bojlera wyłącznie po to, aby ograniczyć kapanie. Choć mniejszy przyrost temperatury może zmniejszyć wzrost ciśnienia, nie usuwa przyczyny problemu. Ponadto ustawienia temperatury powinny uwzględniać wymagania higieniczne ciepłej wody i zalecenia producenta.
Kiedy kapanie zaworu wymaga wezwania hydraulika?
Pomoc specjalisty jest potrzebna przede wszystkim wtedy, gdy wyciek nie ustaje mimo zakończenia podgrzewania, regularnie nasila się lub występuje wraz z nieprawidłowym ciśnieniem w instalacji.
Nie należy również zwlekać, jeżeli zawór nie działa podczas kontroli wykonanej zgodnie z instrukcją, woda wypływa z uszkodzonego korpusu albo pojawia się podejrzenie nieszczelności samego zbiornika.
Jeśli z zaworu wypływa silny, ciągły strumień wody, wyłącz podgrzewanie zgodnie z instrukcją urządzenia i niezwłocznie wezwij hydraulika. W razie potrzeby zamknij dopływ zimnej wody, o ile można zrobić to bezpiecznie. Nie uruchamiaj ponownie podgrzewania bez upewnienia się, że zbiornik jest prawidłowo napełniony i zabezpieczony.
W przypadku wycieku w pobliżu elementów elektrycznych nie dotykaj mokrego urządzenia ani jego przewodów. Zasilanie należy odłączyć w bezpieczny sposób.
Samo kapanie nie musi świadczyć o awarii bojlera. Jeśli występuje tylko podczas nagrzewania, często wynika z naturalnej rozszerzalności wody. Natomiast stały wyciek wymaga diagnostyki ciśnienia i działania zabezpieczeń. Dopiero po ustaleniu przyczyny można zdecydować, czy wystarczy wymienić zawór, czy konieczna jest poprawa instalacji.
Autor: Redakcja majsterporady.pl
Źródła
- Ariston – Instrukcja instalacji, użytkowania i obsługi elektrycznych podgrzewaczy wody VELIS.
- Galmet – Instrukcja obsługi i montażu zbiornika warstwowego SG(S) Fusion.
- Caleffi – Świadoma kontrola ciśnienia w instalacjach wody użytkowej.
- Ariston – Jaki zawór bezpieczeństwa do bojlera?
