Stojak na drewno kominkowe – prosty projekt DIY

Stojak na drewno kominkowe – jakie wymiary przyjąć?

Wymiary najlepiej zacząć od drewna, które faktycznie trafia do kominka. Nie ma sensu budować stojaka szerokiego na 80 cm, jeśli większość polan ma po 25–30 cm długości.

W przedstawionym projekcie przyjęto:

• wysokość: 700 mm,
• szerokość zewnętrzna: około 530 mm,
• głębokość zewnętrzna: około 380 mm,
• światło pomiędzy bokami: około 450 mm.

Taki rozmiar dobrze sprawdzi się jako podręczny stojak ustawiany w salonie, przy kominku albo obok miejsca, z którego regularnie dokłada się opał.

Szerokość można jednak zmienić bez przebudowy całego projektu.

Długość typowych polan	Sugerowana szerokość światła stojaka	Przybliżona szerokość całkowita
20–25 cm	32–35 cm	40–43 cm
30–33 cm	40–45 cm	48–53 cm
około 40 cm	48–52 cm	56–60 cm

Praktyczna zasada dla tego projektu jest prosta: wewnętrzna szerokość stojaka powinna być o około 8–12 cm większa od najdłuższych regularnie przechowywanych polan. Dzięki temu drewna nie trzeba układać idealnie co do centymetra.

Nie należy natomiast przesadzać z głębokością. Przy podręcznym stojaku około 35–40 cm wystarczy, a konstrukcja nie zacznie niepotrzebnie zabierać miejsca w pomieszczeniu.

Jakie materiały są potrzebne?

Projekt można wykonać z łatwo dostępnej struganej kantówki sosnowej około 40 × 40 mm. Nie musi to być drogie drewno stolarskie. Znacznie ważniejsze jest, aby elementy były w miarę proste i nie miały dużych pęknięć w miejscach, w których trafią wkręty.

Do wykonania stojaka przygotuj:

• kantówkę struganą 40 × 40 mm,
• deskę lub listwę około 18 × 70 mm na dno,
• wkręty do drewna około 5 × 70 mm,
• wkręty około 4 × 40 mm do listew dna,
• klej do drewna — opcjonalnie,
• papier ścierny o gradacji około 120 i 180,
• olej, lakier albo inną powłokę przeznaczoną do drewna wewnątrz pomieszczeń.

Potrzebna będzie również piła lub ukośnica, wiertarko-wkrętarka, miarka, kątownik i co najmniej dwa ściski.

Lista cięcia dla stojaka 53 × 38 × 70 cm

Z kantówki 40 × 40 mm przygotuj:

• 4 × 700 mm — pionowe nogi,
• 4 × 300 mm — poziome elementy dwóch boków,
• 3 × 450 mm — dwie dolne poprzeczki oraz tylna poprzeczka usztywniająca.

Na dno przygotuj dodatkowo:

• 3 × 300 mm z listwy około 18 × 70 mm.

Wymiary nie są normą ani jedynym prawidłowym rozwiązaniem. To projekt bazowy, który można zwęzić lub poszerzyć bez zmieniania wysokości i głębokości.

Jak zrobić stojak na drewno kominkowe krok po kroku?

1. Przytnij komplet elementów

Najpierw przygotuj wszystkie części według listy cięcia. Cztery pionowe elementy muszą mieć identyczną długość, ponieważ nawet kilka milimetrów różnicy będzie później widoczne jako kołysanie stojaka.

Po cięciu połóż cztery nogi obok siebie i sprawdź ich końce.

Jeżeli jedna wyraźnie wystaje, wyrównaj komplet przed rozpoczęciem skręcania.

2. Zbuduj dwa boczne stelaże

Każdy bok składa się z dwóch nóg długości 700 mm oraz dwóch poprzeczek długości 300 mm.

Dolną poprzeczkę warto zamocować kilka centymetrów nad podłogą. Dzięki temu drewno nie będzie leżało bezpośrednio na posadzce, a pod stojakiem łatwiej zebrać korę i drobne wióry.

Górną poprzeczkę umieść kilka centymetrów poniżej końca nóg.

Ułóż pierwszy bok na płaskim stole, sprawdź kątownikiem narożniki i unieruchom elementy ściskami.

Przy końcach kantówek dobrze jest najpierw wykonać otwory prowadzące. Zmniejsza to ryzyko rozszczepienia drewna podczas wkręcania.

Tak samo przygotuj drugi bok.

3. Połącz oba boki

Gotowe ramy ustaw pionowo i połącz dwiema poprzeczkami długości 450 mm znajdującymi się przy dole konstrukcji.

Jedna powinna znaleźć się z przodu, druga z tyłu.

Na tym etapie nie dokręcaj wszystkiego maksymalną siłą od razu. Najpierw sprawdź:

• szerokość u góry i u dołu,
• pion nóg,
• kąty pomiędzy bokami i poprzeczkami,
• czy konstrukcja stoi na wszystkich czterech nogach.

Dopiero po ustawieniu geometrii dokręć wkręty.

4. Dodaj tylne usztywnienie

Trzecia poprzeczka długości 450 mm trafia pomiędzy tylne nogi w górnej części stojaka.

Ten niewielki element ma duże znaczenie. Bez niego dwa boki mogą przesuwać się względem siebie i cały stojak będzie się przechylał na boki.

Jeżeli po skręceniu konstrukcja nadal ma wyczuwalny luz, można dodatkowo zamontować niewielkie metalowe kątowniki od tylnej strony.

5. Zrób dno na polana

Trzy listwy długości około 300 mm ułóż pomiędzy przednią i tylną dolną poprzeczką.

Rozstaw je równomiernie na szerokości stojaka.

Nie ma potrzeby tworzenia całkowicie pełnego dna. Niewielkie przerwy pomiędzy listwami ograniczają masę konstrukcji, a jednocześnie pozwalają łatwo usunąć drobne kawałki kory.

Listwy przykręć krótszymi wkrętami.

Przed wkręceniem sprawdź długość mocowania, aby końcówka wkręta nie wyszła po drugiej stronie kantówki.

6. Sprawdź stojak pod obciążeniem

Przed wykończeniem postaw konstrukcję na równej podłodze i włóż kilka polan.

Jeżeli stojak się kołysze, najpierw sprawdź długość nóg. Jeśli nogi są równe, problem zwykle wynika z geometrii skręconych ram.

Nie próbuj usuwać dużego luzu przez samo coraz mocniejsze dokręcanie wkrętów. Lepiej poluzować połączenie, ustawić konstrukcję kątownikiem i skręcić ją ponownie.

Warto także sprawdzić, czy żaden łeb wkręta ani jego końcówka nie wystaje w miejscu, w którym będzie wkładane drewno.

7. Wyszlifuj i zabezpiecz drewno

Krawędzie i miejsca po cięciu trzeba dokładnie wygładzić. Przy stojaku używanym w salonie jest to szczególnie ważne, ponieważ wystająca drzazga szybko zahaczy o rękaw albo skórę podczas dokładania polan.

Najpierw można użyć papieru około P120, a następnie wykończyć powierzchnię gradacją około P180.

Do zabezpieczenia pasuje olej do drewna, lakier albo inny produkt przeznaczony do wnętrz.

Przed włożeniem drewna powłoka powinna całkowicie wyschnąć lub utwardzić się zgodnie z instrukcją producenta.

Gdzie ustawić stojak na drewno przy kominku?

Najgorszym miejscem jest przestrzeń bezpośrednio przy gorącym korpusie pieca lub przed drzwiczkami paleniska. Wygodna odległość do sięgania po polana nie może mieć pierwszeństwa przed bezpieczeństwem.

Stojak powinien znaleźć się:

• poza miejscem, w które mogą wypadać iskry lub żar,
• poza obszarem silnie nagrzewanym przez urządzenie,
• w miejscu, w którym nie utrudnia przejścia,
• na stabilnej i równej powierzchni.

Szczególnie istotna jest instrukcja producenta kominka lub pieca, ponieważ może ona określać wymagane odstępy od materiałów palnych.

Państwowa Straż Pożarna zwraca uwagę na zagrożenie związane ze składowaniem materiałów palnych zbyt blisko urządzeń grzewczych. W przepisach przeciwpożarowych wskazuje się również ograniczenia dotyczące przechowywania materiałów palnych w odległości mniejszej niż 0,5 m od urządzeń i instalacji, których powierzchnia może przekraczać 100°C.

Dlatego stojaka nie należy projektować jako „dostawki” do korpusu kominka. Ma być magazynkiem obok strefy grzewczej, a nie częścią paleniska.

Czy warto robić stojak większy?

Do salonu zazwyczaj nie.

Duży stojak wygląda efektownie, ale jednocześnie zachęca do przenoszenia do wnętrza dużej ilości opału. Znacznie praktyczniejszy jest niewielki zapas uzupełniany co pewien czas z drewutni lub innego właściwego miejsca przechowywania.

Drewno powinno być wcześniej odpowiednio wysuszone. Lasy Państwowe zwracają uwagę, że duża zawartość wody pogarsza spalanie oraz sprzyja osadzaniu się smoły w kominie i na elementach urządzenia.

Dlatego stojak wewnętrzny najlepiej traktować jako miejsce na podręczny zapas przygotowanego opału, a nie jako sposób na suszenie świeżego drewna przy kominku.

Przy projekcie 53 × 38 × 70 cm konstrukcja pozostaje stosunkowo smukła, łatwo ją odsunąć podczas sprzątania i nie dominuje wizualnie przy palenisku. Jeśli potrzebujesz więcej miejsca, bezpieczniej zwiększyć przede wszystkim szerokość stojaka niż budować bardzo wysoki, ciężki stos drewna.

Źródła

• Państwowa Straż Pożarna – „Bezpieczeństwo pożarowe w okresie grzewczym”.
• Państwowa Straż Pożarna – materiały dotyczące bezpiecznego składowania opału przy urządzeniach grzewczych.
• Lasy Państwowe – „Drewno”, informacje dotyczące drewna opałowego i jego wilgotności.